مزایای نصب کنتورهای هوشمند تفکیکی در ساختمان

مزایای نصب کنتورهای هوشمند تفکیکی در ساختمان

نصب کنتورهای هوشمند تفکیکی در ساختمان‌ها، راهکاری مؤثر برای رفع مشکل عدم شفافیت در مصرف آب و انرژی در سیستم‌های دارای تأسیسات مرکزی است. این فناوری با اندازه‌گیری دقیق مصرف هر واحد، امکان مدیریت بهینه منابع، ایجاد عدالت در پرداخت و اصلاح الگوی مصرف را فراهم می‌کند. به همین دلیل، مزایای این سیستم را می‌توان از دیدگاه‌های مختلف بررسی کرد؛ از منافع مستقیم برای سازنده و ساکنین گرفته تا آثار مثبت آن در مقیاس ملی.

منافع ساکنین و بهره‌برداران

• پرداخت عادلانه و تغییر الگوی مصرف: با مشخص شدن سهم دقیق هر واحد از مصرف کل ساختمان، ضمن اینکه هر واحد سهم خود را به صورت عادلانه پرداخت می‌کند، واحدهایی که مصرف بالاتری دارند نسبت به کاهش مصرف خود نیز اقدام خواهند کرد. در پروژه‌های برونتاب انرژی، کاهش مصرف بین ۱۷ تا ۵۲ درصد اتفاق افتاده است (مثلاً در یک ساختمان مسکونی در غرب تهران، مصرف آب از ۲۰۰۰ متر مکعب به ۱۴۰۰ متر مکعب کاهش یافته است).
• کاهش هزینه‌های قبض: با کاهش مصرف آب و انرژی، هزینه‌های قبض‌های اصلی و هزینه‌های شارژ به طور محسوسی کاهش یافته و مدیریت مالی ساکنین تسهیل می‌شود.
• کاهش اختلافات بین ساکنین: با مشخص شدن سهم دقیق پرداختی هر واحد، اختلافات و تنش‌های احتمالی در پرداخت هزینه‌ها به حداقل می‌رسد.
• شناسایی به موقع نشتی و ترکیدگی: سامانه آنلاین امکان تشخیص سریع نشتی‌ها را فراهم می‌کند و از هدررفت منابع جلوگیری می‌نماید.
• افزایش عمر تجهیزات: مصرف بهینه‌تر موجب کاهش بار کاری چیلر و موتورخانه شده و تعمیرات آنها به تأخیر می‌افتد که هزینه‌های نگهداری را کاهش می‌دهد.
• جلوگیری از اخطارهای قطع فوری: با کاهش مصرف و بهبود مدیریت، خطر دریافت اخطارهای قطع فوری آب و حامل‌های انرژی کاهش می‌یابد.

منافع ملی

کاهش هدر رفت آب: یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های زیرساختی کشور، هدررفت بالای آب در بخش مصرف شهری و ساختمانی است. در ساختمان‌های فاقد سیستم تفکیک مصرف، نشتی‌ها، مصرف‌های غیرعادی و استفاده نادرست، اغلب بدون شناسایی باقی می‌مانند.

در مقیاس ملی، حتی کاهش چند درصدی مصرف آب در ساختمان‌های مسکونی و تجاری، منجر به صرفه‌جویی میلیون‌ها متر مکعب آب در سال خواهد شد که اثر مستقیم بر پایداری منابع آبی کشور دارد.

نقش مؤثر در مبارزه با کم‌آبی و خشکسالی: ایران در زمره کشورهای دارای تنش شدید آبی قرار دارد و بخش قابل‌ توجهی از مصرف آب شرب، در ساختمان‌های شهری انجام می‌شود. مدیریت این مصرف بدون ابزار دقیق، عملاً امکان‌پذیر نیست. کنتورهای هوشمند تفکیکی با ایجاد مسئولیت‌ پذیری فردی، نقش مهمی در مقابله با بحران کم‌آبی ایفا می‌کنند.

کمک به مدیریت مصرف برق و گاز در شبکه‌های ملی: مصرف انرژی در ساختمان‌ها سهم بالایی از بار شبکه برق و گاز کشور را به خود اختصاص می‌دهد، به‌ویژه در فصول اوج مصرف. نبود تفکیک مصرف، باعث بی‌انضباطی انرژی و افزایش مصرف غیرضروری می‌شود. کنتورهای هوشمند تفکیکی به دولت و نهادهای متولی انرژی کمک می‌کنند تا الگوی مصرف واقعی در بخش ساختمان را دقیق‌تر تحلیل کنند و نیاز به سرمایه‌گذاری‌های پرهزینه برای توسعه نیروگاه‌ها و شبکه‌ها کمتر شود.

کاهش انتشار CO2: هر مترمکعب آب، هر کیلو وات‌ ساعت برق و هر مترمکعب گاز مصرفی، دارای ردپای کربن است. کاهش مصرف انرژی در ساختمان‌ها، به‌طور مستقیم باعث کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای می‌شود.

منافع سازندگان

• افزایش ارزش ساختمان: نصب این سیستم، باعث ایجاد ارزش افزوده برای پروژه شده و خریداران را ترغیب به انتخاب واحدهای مجهز می‌کند. در نتیجه فروش واحدها سریع‌تر، راحت‌تر و با قیمت بالاتری انجام می‌شود.
• حل مشکل شفافیت مصرف: یکی از اصلی‌ترین نقاط ضعف ساختمان‌های مجهز به موتورخانه و چیلر مرکزی، عدم امکان تفکیک دقیق میزان مصرف آب و انرژی برای هر واحد است. با نصب تجهیزات تفکیک مصرف، این مشکل به‌طور کامل برطرف شده و ضعف سیستم مرکزی بهبود می‌یابد.
• ارتقای برند سازنده: این سیستم به سازندگان امکان دریافت گواهینامه‌های ساختمان سبز و پروژه‌های دوستدار محیط زیست را می‌دهد که در جذب خریداران حساس به این ویژگی‌ها بسیار مؤثر است.
• کاهش مصرف و کمک به حفظ محیط زیست: با بهینه‌سازی مصرف آب، گاز و برق، به کاهش فشار بر منابع طبیعی کشور و کمک به مقابله با بحران خشکسالی و حفاظت از محیط زیست کمک می‌شود.

اجزا سیستم هوشمند تفکیک مصرف

سیستم هوشمند تفکیک مصرف آب و انرژی، بخش‌های مختلفی دارد که شامل دستگاه اندازه‌گیری، سیستم خوانش و انتقال اطلاعات، بخش ذخیره‌سازی، بخش صدور قبض و تحلیل می شود. در زیر به صورت شماتیک این اجزا آورده شده است:

سابقه جهانی تفکیک مصرف آب و انرژی

تفکیک مصرف آب و انرژی، سابقه‌ای بیش از یک قرن در کشورهای پیشرفته دارد. از سال ۱۹۱۷ در کشورهای شمال اروپا، تفکیک مصرف و صدور قبض واقعی برای هر واحد مرسوم شد و از سال ۱۹۸۹ در اروپا الزامی گردید. در پی آن، کشورهایی مانند ترکیه (از ۲۰۱۰) و امارات (از ۲۰۱۸) این الزام را به عنوان یکی از شرایط دریافت پایان‌کار ساختمان در نظر گرفته‌اند.

طبق آمارهای بین‌المللی، پس از نصب سیستم‌های تفکیک مصرف، مصرف آب و انرژی بین ۳۰ تا ۵۰ درصد کاهش می‌یابد؛ زیرا رفتار مصرف‌کنندگان با مشاهده مصرف واقعی خود تغییر می‌کند.

در ایران نیز، در مباحث ۱۷ و ۱۹ مقررات ملی ساختمان، به صراحت به لزوم استفاده از تجهیزات پایش و کنترل مصرف اشاره شده است، که تأکیدی بر اهمیت این فناوری در پروژه‌های نوین ساختمانی دارد.

علاوه بر این قوانین دیگری همانند آیین نامه ساختمان سبز که برای ساختمان های عمومی و دولتی خصوصاً قابل استفاده است و استاندارد ایزو ۵۰۰۰۱ برای صنایع و کارخانجات به سنجش و پایش و مانیتورینگ مصارف آب و انرژی می پردازد.

در بخش‌های مختلف جهان در استانداردهای مختلف صراحتاً به اندازه‌گیری اصلی و فرعی یا هم Metering & Sub-Metering اشاره شده است که برخی از آنها عبارتند از Ashrae 90.1 – LEED- EDGE – BREEAM- DGNB که ذکر این موارد نشان از اهمیت و تاثیر فراگیر این فناوری در کاهش مصارف دارد.